Söz, sanıldığından fazla iz bırakır. Bilinçsizce sarf edilen kelimeler muhatabımızın hayatına dahi tesir edebilir. Denilir ki dil yarası mızrak yarasından geç iyileşir.

Arkadaş seçimi çok önemlidir. Dikkat edin “seçim” diyoruz. Bu seçimi doğru bir şekilde yapabilmemiz gerekir. Arkadaşlarımız hayatımızda gelişigüzel bulunmasınlar. Kimlerle arkadaşlık yapacağımıza düşünerek biz karar verelim. Dinimizin emrettiği güzelliklere sahip kişilerle bu iletişimi kuralım. Görüldüğünde bize Allah Teâlâ’yı hatırlatanlarla arkadaşlık edelim. Çünkü arkadaşlık ancak O’nun yolunda kıymet kazanır. O’nun yolunda kardeşliğe dönüşür. Unutmayalım ki akran zorbalığı olduğu gibi akran eğitimi de vardır. Birbirimize yardımcı olabileceğimiz kişilerle arkadaş olmalıyız.

Arkadaşlarla konuşurken dikkat etmemiz gereken şeyler var mı?

Konuşmak, insanı diğer canlılardan ayıran en önemli özelliktir. Ancak konuşmak dediğimiz şey sadece dilimizden dökülen kelimelerin birleşimiyle meydana gelen birtakım cümleler değildir. Herkes bildiği kelimelerle bir cümle kurabilir. Kurulan cümlelerin karşıdakini ne denli etkilediğini bilmektir konuşmak. Çünkü söz, sanıldığından fazla iz bırakır. Bilinçsizce sarf edilen kelimeler muhatabımızın hayatına dahi tesir edebilir. Denilir ki dil yarası mızrak yarasından geç iyileşir. Hatta bu tür yaralar bazen iyileşmez.

Uzun zaman önce söylenen bir şey insanın hayatında çok sonra ortaya çıkıp doğruyu veya yanlışı yapması hususunda yön verebilir. Eğer konuşan kişi o şeyi söylerken doğruya işaret ettiyse muhatabı zamanı geldiğinde doğruyu tercih edecektir. Ancak yanlış bir şey bilinçsizce söylenmişse muhatap yanlışa meyledecektir. Yani arkadaşlarımıza önemli konularda tavsiyeler verirken onları ciddiye almadan, şaka yollu yanlış yorumlar yapmayalım. Çünkü bu, arkadaşımızın hayatındaki kritik bir tercihte etkili olabilir.

Arkadaşlıkta dinlemenin önemi nedir?

Kelamın önemine değindikten sonra bir de dinlemenin önemine de değinmek gerekir. Çünkü anlayış ve tahammül dinlemenin kalitesine bağlıdır. Karşımızdakinin ne anlatmak istediğini anladığımız zaman hayatımızda iletişimle alakalı yaşadığımız problemlerin çoğunu çözmüş olacağız. İletişim çok mühim bir meseledir. İş hayatımızdan özel hayatımıza kadar her şey iletişimin sağlıklı olmasına bağlıdır. Sağlıklı iletişimin temel ögesi ise muhatabı dinlemektir. Bu noktada zihnimizi tam olarak toparlayamıyorsak Efendimiz’in (s.a.v) tavsiyelerine ve yaşantısına bakalım. Mesela o birisiyle konuşacağı zaman tüm vücuduyla muhatabına döner ve onu dikkatle dinlerdi. Bir çocuk ile konuşurken aynı hizaya gelene kadar eğilirdi. İşte bu tarz gözle görülen hassasiyetler insanın muhatabına değer verdiğinin işaretidir. Bu değer iletişimi kuvvetlendirecek en önemli hususlardır.

Arkadaşlarımızı anlamak ve onlar tarafından anlaşılmak nasıl mümkün?

Bazı gözler vardır görür. Bazı gözler vardır sadece bakar. Düşünelim. Derin duygulara daldığımız zamanlarda en yakınımızdaki kişiyi dahi fark edemeyebiliriz. Gözlerimizin önünden bir silüet geçer ama kim olduğunu, ne yaptığını anlamayız. Çünkü o anda daldığımız hayallerin derinliğindeki renklerin cazibesine kapılmışızdır. Hayalimizin dışındaki renkler ilgimizi çekmez. İşte bu, karşımızdakine sadece bakmaktır.

Bir de bütün ilgimizi karşımızdaki kişiye yönelterek onu anlamaya çalışırız. Ona hak verir ya da nasihat ederiz. İşte bu görmektir. Görmek sadece gözün işi değildir. Eş zamanlı olarak kalbin ve aklın da işidir. Görmek kelimesini olduğundan daha geniş bir anlamda kullanıyorum. Okuduğum cümleyi görmek. Duyduğum kelamdaki incelikleri görmek. Baktığım resimdeki veya manzaradaki incelikleri görmek, fark etmek manasında kullanıyorum. Görebilmek, insana yaraşan tavırdır.

Sadece arkadaşlıkta değil tüm konuşmalarımızda veya dinlerken, amir de olsak memur da bu şekilde yaklaşmalıyız muhatabımıza. Yani değer vererek, değer görerek…

İyi bir iletişim için ne yapılmalı?

Sağlıklı iletişim için ilk önce içerisinde bulunduğumuz ve kendimizi güvende hissettiğimiz “ben bilirim” mağarasından çıkmalıyız. Bu mağaranın duvarlarını yıkmalı ve söylenen sözlerde, yazılan yazılarda haklılık payı olabileceğini düşünmeliyiz. Ancak bu şekilde aklımız ve kalbimiz çalışabilir. Ancak bu şekilde içerisinde bulunduğumuz ve bir türlü anlam veremediğimiz bunalımlarımıza çözüm bulabiliriz. Kendimize bulunduğumuz mağaradan daha iyi bir anlam evreni inşa edebiliriz.

Dikkatli olalım, arkadaşlıklarımızı hayır üzerine inşa edelim. Birbirimizi doğruya sevk edecek arkadaşlar seçelim. Bize yarenlik edecek böyle arkadaşlar bulunca da birbirimize tahammül edelim.

Anlamak anlamlandırmak, anlamlandırmak değer vermektir. Karşımızdakini nasıl değerli hissettirebiliriz? Onu dinlediğimizi ve anladığımızı hissettirerek. Bu olgunluktur. Bu başarıdır. Nefse karşı başarı. Kendimize karşı bir başarı.